(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 121

॥ శ్రీః ॥
3.121. అధ్యాయః 121
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
సాత్యకినా పాణఅడవానపేక్షణేన స్వైరేవ ధార్తరాష్ట్రాదిహననపూర్వకం పాండవానామావనవాససమాపనమభిమన్యో రాజ్యేఽభిషచ నోక్తిః ॥ 1 ॥ కృష్ణేన సాత్యకింప్రతిపాండవానాం పరబాహుబలైకానుపజీవిత్వాదిగుణకథనపూర్వకం తన్నిపేధనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

సాత్యకిరువాచ। 3-121-0x(2096)(20625)
న రామ కాలః పరిదేవనాయ
యదుత్తరం త్వత్ర తదేవ సర్వే।
సమాచరామో హ్యనతీతకాలం
యుధిష్ఠిరో యద్యపి నాహ కించిత్ ॥ 3-121-1(20626)
యే నాథవంతోఽద్య భవంతి లోకే
తే నాత్మనా కర్మ సమారంతే।
తేషాం తు కార్యేషు భవంతి నాథాః
శైబ్యాదయో రామ యథా యయాతేః ॥ 3-121-2(20627)
యేషాం తథా రామ సమారభంతే
కార్యాణి నాథాః స్వమతేన లోకే।
రతే నాథవంతః పురుషప్రవీరా
నానాథవత్కృచ్ఛ్రమవాప్నువంతి ॥ 3-121-3(20628)
కస్మాదిమౌ రామజనార్దనౌ చ
ప్రద్యుంనసాంబౌ చ మయా సమేతౌ।
వసంత్యరణ్యే సహ సోదరీయై-
స్త్రైలోక్యనాథానభిగంయ పార్థాః ॥ 3-121-4(20629)
నిర్యాతు సాధ్యద్య దశార్హసేనా
ప్రభూతనానాయుధచిత్రవర్మా।
యమక్షయం గచ్ఛతు ధార్తరాష్ట్రః
సబాంధవో వృష్ణిబలాభిభూతః ॥ 3-121-5(20630)
త్వం హ్యేవ కోపాత్పృథివీమపీమాం
సంవేష్టయేస్తిష్ఠతు శార్హ్గధన్వా।
స ధార్తరాష్ట్రం జహి సానుబంధం
వృత్రం యథా దేవపతిర్మహేంద్రః ॥ 3-121-6(20631)
భ్రాతా చ మే యః స సఖా గురుశ్చ
జనార్దనస్యాత్మసమశ్చ పార్థః।
తదర్థమేకో హి య ఉద్యమన్వై
కరోతి కర్ణోఽస్త్రమవారణీయం ॥ 3-121-7(20632)
[యదర్థమైచ్ఛన్మనుజాః సుపుత్రం
శిష్యం గురుం చాప్రతికూలవాదం।
యదర్థమభ్యుద్యతముత్తమం త-
త్కరోతి కర్మాగ్ర్యమపారణీయం ॥] 3-121-8(20633)
తస్యాస్త్రవర్షాణ్యహముత్తమాస్త్రై-
ర్విహత్య సర్వాణఇ రణేఽభిభూయ।
కాయాచ్ఛిరః సర్పవిషాగ్నికల్పైః
శరోత్తమైరున్మథితాఽస్మి రామ ॥ 3-121-9(20634)
ఖంగేన చాహం నిశితేన సంఖ్యే
కాయాచ్ఛిరస్తస్య బలాత్ప్రమత్య।
తతోఽస్ సర్వాననుగాన్హనిష్యే
దుర్యోధనం చాపి కురూశ్చ సర్వాన్ ॥ 3-121-10(20635)
ఆత్తాయుధం మామిహ రౌహిణఏయ
పశ్యంతు భైమా యుధి జాతహర్షాః।
నిఘ్నంతమేకం కురుయోధముఖ్యా-
నగ్నిం మహాకక్షమివాంతకాలే ॥ 3-121-11(20636)
ప్రద్యుంనముక్తాన్నిశితాన్న శక్తాః।
సోఢుం కృపద్రోణవికర్ణకర్ణాః।
జానాసి పీర్యం చ తవాత్మజస్య
కార్ష్ణిర్భవత్యేవ యథా రణస్థః ॥ 3-121-12(20637)
సాంబః ససూతం సరథం భుజాభ్యాం
దుఃశాసనం శాస్తు బలాత్ప్రమథ్య।
న విద్యతేజాంబవతీసుతస్య
రణేఽవిషహ్యం హి రణోత్కటస్య ॥ 3-121-13(20638)
ఏతేన బాలేన హి శంబరస్య
దైత్యస్య సైన్యం సహసా ప్రణున్నం।
`హతః స పాపో యుధి కేవలేన
యుద్ధేఽద్వితీయో హరితుల్యవీర్యః' ॥ 3-121-14(20639)
వృత్తోరురత్యాయతపీనబాహు-
రేతేన సంఖ్యే నిహతోఽశ్వచక్రః।
కో నామ సాంబస్య మహారథస్య
రణే సమక్షం రథమభ్యుదీయాత్ ॥ 3-121-15(20640)
యథా ప్రవిశ్యాంతరమంతకస్య
కాలే మనుష్యో న వినిష్క్రమేత।
తథా ప్రవిశ్యాంతరమస్య సంఖ్యే
కో నామ జీవన్పునరావ్రజేచ్చ ॥ 3-121-16(20641)
ద్రోణం కచ భీష్మం చ మహారథౌ తౌ
సుతైర్వృతం చాప్యథ సోమదత్తం।
సర్వాణఇ సైన్యాని చ వాసుదేవః
ప్రధక్ష్యతే సాయకవహ్నిజాలైః ॥ 3-121-17(20642)
కింనామ లోకేషు విషహ్మమస్తి-
కృష్ణస్య సర్వేషు సదేవకేషు।
ఆత్తాయుధస్యోత్తమబాణపాణే-
శ్చక్రాయుధస్యాప్రతిమస్య యుద్ధే ॥ 3-121-18(20643)
తతో నిరుద్ధోఽప్యసిచర్మపాణి-
ర్మహీమిమాం ధార్తరాష్ట్రైర్విసంజ్ఞైః।
హృతోత్తమాంగైర్నిహతైః కరోతు
కీర్ణాంకుశైర్వేదిమివాధ్వరేషు ॥ 3-121-19(20644)
గదోల్ముకౌ బాహుకభానునీథాః
శూరశ్ర సంఖ్యే నిశఠః కుమారః।
రణోత్కటౌ సారణచారుదేష్ణౌ
కులోచితం విప్రథయంతు కర్మ ॥ 3-121-20(20645)
సవృష్ణిభోజాంధకయోధముఖ్యా
సమాగతా సాత్వతశూరసేనా।
హత్వా రణే తాంధృతరాష్ట్రపుత్రా-
న్లోకే యశః స్ఫీతముపాకరోతు ॥ 3-121-21(20646)
తతోఽభిమన్యుః పృథివీం ప్రశాస్తు
యావద్వ్రతం ధర్మభృతాంవరిష్ఠః।
యుధిష్ఠిరః పారయతే మహాత్మా
ద్యూతే యథోక్తం కురుసత్తమేన ॥ 3-121-22(20647)
అస్మత్ప్రముక్తైర్విశిఖైర్జితారి-
స్తతో మహీం భోక్ష్యతి ధర్మరాజః।
నిర్ధార్తరాష్ట్రాం హతసూతపుత్రా-
మేతద్ధి నః కృత్యతమం యశస్యం ॥ 3-121-23(20648)
వాసుదేవ ఉవాచ। 3-121-24x(2097)
అసంశయం మాధవ సత్యమేత-
ద్గృహ్ణీమ తే వాక్యమదీనసత్వ।
స్వాభ్యాం భుజాభ్యామజితాం తు భూమిం
నేచ్ఛేత్కురూణామృషభః కథంచిత్ ॥ 3-121-24(20649)
న హ్యేష కామాన్న భయాన్న లోభా-
ద్యుధిష్ఠిరో జాతు జహ్యాత్స్వధర్మం।
భీమార్జునౌ చాతిరథౌ యమౌ చ
తథైవ కృష్ణా ద్రుపదాత్మజేయం ॥ 3-121-25(20650)
ఉభౌ హి యుద్ధేఽప్రతిమౌ పృథివ్యాం
వృకోదరశ్చైవ ధనంజయశ్చ।
కస్మాన్న కృత్స్నాం పృథివీం ప్రశాసే-
న్మాద్రీసుతాభ్యాం చ పురస్కృతోఽయం ॥ 3-121-26(20651)
యదా తు పాంచాలపతిర్మహాత్మా
సకేకయశ్చేదిపతిర్వయం చ।
యుధ్యేమ విక్రంయ రణే సమేతా-
స్తదైవ సర్వే రిపవో హి న స్యుః ॥ 3-121-27(20652)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 3-121-28x(2098)
నేదం చిత్రం మాధవ యద్బ్రవీషి
సత్యం తు మే రక్ష్యతమం న రాజ్యం।
కృష్ణస్తు మాం వేద యథావదేకః
కృష్ణం చ వేదాహమథో యథావత్ ॥ 3-121-28(20653)
యదైవ కాలం పురుషప్రవీరో
వేత్స్యత్యయం మాధవ విక్రమస్య।
తదా రణే త్వం చ శినిప్రవీర
సుయోధనం జేష్యసి కేశవశ్చ ॥ 3-121-29(20654)
ప్రతిప్రయాంత్వద్య దశార్హవీరా
దృష్టోస్మి నాథైర్నరలోకనాథైః।
ధర్మేఽప్రమాదం కురుతాప్రమేయా
ద్రష్టాఽస్మి భూయః సుఖినః సమేతాన్ ॥ 3-121-30(20655)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-121-31x(2099)
తేఽన్యోన్యమామంత్ర్య తథాఽభివాద్య
వృద్ధాన్పరిష్వజ్య శిశూంశ్చ సర్వాన్।
యదుప్రవీరాః స్వగృహాణి జగ్ము-
స్తే చాపి తీర్థాన్యముసంవిచేరుః ॥ 3-121-31(20656)
విసృజ్య వృష్ణీనను ధర్మరాజౌ
విదర్భరాజోపచితాం సుతీర్థాం।
జగామ పుణ్యాం సరితం పయోష్ణీం
సభ్రాతృభృత్యః సహ లోమశేన ॥ 3-121-32(20657)
సుతేన సోమేన విమిశ్రతోయాం
పయః పయోష్ణీం ప్రతి సోధ్యువాస।
ద్విజాతిముఖ్యైర్ముదితైర్మహాత్మా
సంస్తూయమానః స్తుతిభిర్వరాభిః ॥ 3-121-33(20658)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్తయాత్రాపర్వణి ఏకవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 121 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-121-2 శైవ్యాదయ ఇతి స్వార్థే ష్యఞ్ ॥
3-121-7 స పార్థోపి తిష్ఠత్వితి పూర్వేణాన్వయః ॥
3-121-8 యదర్థం శత్రువధార్థం। తత్ సుపుత్రాదికం। అస్మాకమస్తీతి శేషః ॥
3-121-11 భైమా భీమకర్మకర్తారో భీమవంశజా వా ॥
3-121-14 ఏతేన ప్రద్యుంనేన ॥
3-121-33 సుతేన అభిషుతేన।
యజ్ఞే సోమపానతుల్యం తజ్జలపానమిత్యర్థః।
పయోష్ణీం ప్రతి పయోష్ణ్యాం పయోమాత్రమధ్యువాసం భక్షితవాన్ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.